بخش امالی يکي از کتابهای عالم بزرگ شيعه، مرحوم صدوق است. اين حديث دان و روايت شناس نامدار اسلامي كه در قرن چهارم هجری می زيسته است در جلسههاى متعددى متن احاديث را همرا با سلسله سند از حفظ و به شکل سخنرانی براي ديگران املاء(ديکته) مي كرده و شاگردان هم به ثبت و ضبط آنها می پرداختند. حاصل آن جلسات پربار علمي، کتابي شد که امالي شيخ صدوق(ره) نام گرفت. روايات اين کتاب به موضوعات گوناگونی پرداخته اند که يکي از آن موضوعات، ماه رجب و اعمال مستحب در آن به خصوص روزه است. در اين نوشتار برآنيم تا نگاهی به روايات مربوط به ماه رجب در اين کتاب ارزشمند بيندازيم و سعي کنيم ماه رجب را از منظر پيشوايان معصوم عليهم السلام ببينيم و با رهنمودهای آنها از اين ماه پر برکت بهره مند شويم. روايت اول امام باقر عليه السلام فرمود: هر کس يک روز از رجب را روزه بگيرد خواه از ابتدا، خواه از وسط و خواه از پايان اين ماه، خداوند بهشت را بر او واجب می گرداند. و خداوند در روز قيامت او را در رتبه ما و در کنار ما قرار می دهد و هر کس دو روز از اين ماه را روزه بگيرد به او گفته مي شود اعمالت را از نو شروع کن زيرا تمام گناهان گذشته تو آمرزيده شد و هر کس سه روز از ماه رجب را روزه بگيرد به او گفته می شود گناهان گذشته و آينده تو بخشيده شد. و تو اجازه داری دوستان و آشنايان گنهکار خود را شفاعت کنی و هر کس هفت روز از اين ماه را روزه بگيرد هفت در از درهای جهنم بر روی او بسته مي شود و هر کس که هشت روز آن را روزه بگيرد هشت در بهشت به رويش باز می شود و به او گفته می شود: از هر دری که دوست داری وارد شو.
با عنایت به اینکه ممکن است این روایت برای برخی مخاطبین ایجاد خلجان ذهنی نماید، شرحی بر چند فراز از این روایت منقول ارائه می شود. ۱- أَوْجَبَ اللهُ لَهُ الْجَنَّةَ: اين وجوب به معناي لزوم مقتضي است. اين فراز که در روايات فراوان ديگری به چشم می خورد معنايش اين است که اگر کسی اين کار را انجام داد و مانع جدی مانند حق الناس هم در راه ورودش به بهشت وجود نداشت او حتما وارد بهشت خواهد شد. ۲- اسْتَأْنِفِ الْعَمَلَ: عمل را از سر بگير هرگز به معنای بطلان عبادات و اعمال صالحی که در کارنامه فرد ثبت و ضبط است، نمی باشد؛ بلکه به معنای چشم پوشی از اشتباهات گذشته و دادن مهلتی دوباره به فرد است تا در مسير بندگی دوباره گام بردارد. ۳- قَدْ غُفِرَ لَكَ مَا مَضَى وَ مَا بَقِيَ: بخشش گناهان گذشته نياز به توضيح ندارد بر خلاف بخشش گناهان آينده که قدری سوال برانگيز است و اين شبهه را به ذهن القاء می کند که خدا با اين بشارت خيال فرد را از گناهان آينده راحت کرده و غير مستقيم به او چراغ سبزی نسبت به انجام آنها نشان داده است. اما اين تصور با بسياری از مسلمات قرآني و روايي ناسازگار است. معنای بخشش پيشاپيش اين است که اگر فرد اين عبادت را به درستی انجام داد اين زمينه برای او فراهم مي آيد تا خدا از لغزشهای آينده او که حق الناس نيست و ريشه در عناد او با دين و دينداری ندارد در گذرد. اين مورد هم مانند فراز اول، در حد زمينه و اقتضاء است و زمانی به وقوع مي پيوندد و حتمی مي شود که مانعی در راه وقوعش وجود نداشته باشد. ۴- أُغْلِقَتْ عَنْهُ أَبْوَابُ النِّيرَانِ السَّبْعَةُ: بنا بر گزارش قرآن کريم جهنم هفت در دارد؛ «لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ.» بر اين اساس معنای بسته شدن درهای هفتگانه اين می شود که به روی چنين شخصی تمام درهای جهنم بسته می شود. نکته: اين درها بسته می شوند تا زماني که اين شخص با سوء رفتار خود احتمالیش بار ديگر يک يا چند در از درهای جهنم را به روی خود باز کند.
