به همت آستان حضرت شیخ صدوق روز شنبه 23 خرداد 1405 نشستی در چارچوب جلسات سبک زندگی با اداره و اجرای حجت الاسلام سید جواد بهشتی در شبستان این آستان برگزار شد.
مباحث ارائه شده در نشست سبک زندگی اسلامی با موضوع نماز با اجرای حجت الاسلام سید جواد بهشتی مفسر و پژوهشگر قرآنی و نماز
یکی از راههای بزرگ تربیت دینی، نعمتشماری خداوند است. انسان وقتی نعمتها را میبیند، از غفلت بیرون میآید. مربی خوب کسی است که بتواند غفلت و فراموشی انسان را کاهش دهد؛ یعنی کاری کند که انسان دوباره ببیند، دوباره بفهمد، دوباره شکر کند. ما بسیاری از نعمتها را داریم، اما چون همیشه همراه ما هستند، آنها را نمیبینیم. آب هست، هوا هست، چشم هست، گوش هست، امنیت هست، خانواده هست، عقل هست، ایمان هست؛ اما چون به آنها عادت کردهایم، گاهی از یادمان میرود که هر کدامشان یک هدیه الهی است. قرآن کریم ما را به همین بیداری دعوت میکند. خدای متعال میفرماید: وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا اگر نعمت خدا را بشمارید، نمیتوانید آن را به شماره درآورید. این آیه فقط یک خبر نیست؛ یک روش تربیتی است. خداوند میخواهد انسان را از حالت عادت بیرون بیاورد و او را متوجه کند که زندگی سراسر نعمت است. نعمتشماری؛ روش تربیتی قرآن در قرآن، صدها نعمت الهی بیان شده است. گفتهاند نام و اشاره به حدود ۱۲۰۰ نعمت در قرآن آمده است؛ و حقیقتاً هر کدام از این نعمتها میتواند موضوع یک منبر، یک جلسه، یک درس و یک تأمل باشد. قرآن کریم وقتی از نعمتها سخن میگوید، فقط آنها را نام نمیبرد؛ بلکه گاهی ما را متوجه میکند که اگر این نعمت نبود، چه میشد؟ این روش بسیار مهم است. قرآن میخواهد انسان فقط نگوید: «خدا به من چشم داده»، بلکه فکر کند: اگر چشم نبود چه میکردم؟ اگر نور نبود چه میکردم؟ اگر آب نبود چه میشد؟ اگر زمین آرام نبود چه میشد؟ اگر شب برای آرامش نبود، اگر روز برای تلاش نبود، اگر قلب نمیتپید، اگر عقل نبود، اگر محبت نبود، زندگی چه صورتی پیدا میکرد؟ گاهی انسان وقتی ارزش یک نعمت را میفهمد که نبودنش را تصور کند. قرآن در بسیاری از سورهها همین مسیر را پیش میگیرد. سورههایی مانند الرحمن، انعام، نمل و روم سرشار از یادآوری نعمتهای الهی هستند. در سوره الرحمن، بارها و بارها میفرماید: فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ پس کدامیک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ این تکرار برای خسته کردن مخاطب نیست؛ برای بیدار کردن دل است. گویی خداوند بارها دست انسان را میگیرد و میگوید: ببین! این نعمت را دیدی؟ این لطف را دیدی؟ این رحمت را دیدی؟
یکی از آثار مهم نعمتشماری این است که خدا را نزد بندگان محبوب میکند.
انسان وقتی فقط با امر و نهی دین روبهرو شود، ممکن است دین را سخت ببیند؛ اما وقتی نعمتها را ببیند، خدا را مهربان مییابد. میفهمد خدایی که از ابتدا او را در آغوش نعمتهای خود پرورش داده، دستوراتش هم از سر محبت و حکمت است.
بچهای را تصور کنید که فقط تکلیف پدر و مادر را ببیند: این کار را بکن، آن کار را نکن. ممکن است احساس سنگینی کند. اما اگر محبتها، زحمتها، مراقبتها و دلسوزیهای آنان را ببیند، همان دستورها هم برایش معنای دیگری پیدا میکند.
در رابطه با خداوند نیز همینگونه است. وقتی انسان نعمتهای خدا را میشمارد، دلش نرم میشود. شکر در دل او زنده میشود. عبادت برایش از حالت اجبار خارج میشود و رنگ محبت میگیرد
