بدیهی است همه ما کم و بیش تاکنون در مورد لزوم «معرفت امام زمان(عج)» مطالبی خوانده یا شنیدهایم .
همچنین به اجمال میدانیم براساس روایات قطعی و تردیدناپذیری که از پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) نقل شده است، نداشتن معرفت نسبت به امام زمان عجل الله تعالی علیه به منزله مرگ
در زمان جاهلیت یعنی مردن در حال کفر و شرک است.
همه ما تا حدی از جایگاه و نقشی که در آموزههای اسلامیبرای امامان معصوم(ع) ترسیم شده است، شناخت داریم، اما شاید بسیاری از ما نسبت به کم و کیف و لوازم این معرفت چندان آگاه نباشیم و به درستی ندانیم که ما چه سطح شناختی باید نسبت به امام عصر خود داشته باشیم.
این امر هرگز برای کسانی که همه افتخار خود را درپذیرش امامان معصوم و اعتقاد به امام عصر(عح) میدانند زیبنده نیست.
از این رو لازم است که همه ما در حد توان و درک خود برای رسیدن به سطحی قابل قبول از شناخت و معرفت امام تلاش کرده و معرفت اجمالی خود را به معرفت تفصیلی تبدیل کنیم.
در همین ارتباط اندیشمندان بزرگ شیعه از دیرباز با درک عمیقی که نسبت به اهمیت و جایگاه موضوع امامت در مجموع معارف اسلامی داشتند، برای تبیین ابعاد مختلف این موضوع، به ویژه خصایص و ویژگیهای امامان معصوم تلاش فراوانی نموده و با بهرهگیری از منابع متقنی که در اختیار داشتند، به توضیح و تشریح موضوع یاد شده پرداختند، که کتابهای ارزشمند این عالمان پرهیزکار شاهدی بر این مدعاست.
یکی از کتابهای ارزنده ای که درآن ابعاد مختلف معرفت امام(ع) به طور نسبتاً کامل و در عین حال به اختصار بیان شده، کتاب الهدایه [فی الاصول و الفروع]، اثر محدث و فقیه بزرگ شیعه شیخ صدوق(ره) است.
این اثر به سبک برخی از کتابهای قدما بخشی از آن به اصول (مباحث کلامی و اعتقادی) و بخشی دیگر به فروع (مباحث فقهی) اختصاص یافته است.
بخش اصول این کتاب با وجود حجم کم آن، دربردارنده امهات معارف اسلامی و شیعی و به بیان دیگر یک دوره فشرده اعتقادات؛ شامل مباحث توحید، نبوت، امامت و… است.
با توجه به اتقان و استحکام مطالب این کتاب و همچنین با توجه به مشی متعادل شیخ صدوق(ره) که از دیرباز به عنوان جریان مخالف با خط غلو شناخته شده است با مطالعه این کتاب به مدد انفاس قدسی این فقیه وارسته، همه ما بیش از پیش به معرفت امام زمان خود نائل می شویم.
این عالم فرزانه در «باب الإمامه» از کتاب خود پس از بیان مبانی امامت و اصول اعتقاد شیعه در این زمینه، به موضوع معرفت امامان پرداخته و در ذیل بابی با عنوان «باب شناخت امامانی که پس از پیامبر(ص) حجت بر مردم هستند» به تفصیل در این زمینه سخن گفته است.
صدوق نکاتی که آنها را در باب معرفت امام(ع) لازم و واجب دانسته، تشریح کرده است .
