«قدما» به آن دسته از فقیهان امامیه گفته میشود که یا هم عصر ائمه علیهمالسّلام بودهاند یا در زمان غیبت صغری و یا در فاصله کمی بعد از آن زندگی میکردهاند و بزرگانی هم چون: « ابن جنید اسکافی ، ابن ابی عقیل ، علی بن بابویه قمی ، شیخ صدوق ، شیخ مفید ، سید مرتضی ، شیخ طوسی ، ابوالصلاح حلبی ، سلار ، قاضی ابن براج و ابن زهره » را شامل میشود. مرحوم صدوق یکی از بزرگ ترین علمای شیعه متقدم و مرجعیت عصر خود بود که علاوه بر جنبه فقهی و علمی به دلیل سلوک اخلاقی و انسانی از وجاهت و محبوبیت فراوانی در میان عامه برخوردار بود. او با تدوین و گردآوری احادیث و مسائل فقهی، نقش بی بدیلی در شکوفایی و نظام مند کردن فقه شیعه ایفا کرد. آثار او، به ویژه کتاب «من لا یحضره الفقیه»، مرجع مهمی برای فقها و پژوهشگران اسلامی به شمار می رود و نشان دهنده تلاش گسترده وی در انتقال دانش دینی به نسل های بعدی است. شیخ صدوق با ارائه احادیث معتبر و تدوین فقه کاربردی، جایگاه رفیعی در تاریخ علوم اسلامی دارد. شیخ صدوق در شکوفایی فقه شیعه نقش اثر گذاری داشت. او با گردآوری آثار زیاد، نظام فقهی شیعه را توسعه داد و به شیعیان کمک کرد تا دسترسی آسان و منظم به مسائل شرعی داشته باشند. این آثار نه تنها جنبه علمی داشت، بلکه راهنمای عملی برای زندگی مسلمانان نیز محسوب می شد. شیخ صدوق با تألیف و گردآوری احادیث و مسائل فقهی، نقش مهمی در انتقال دانش دینی به نسل های بعدی ایفا کرد. آثار او، با زبان ساده و منظم، زمینه فهم و کاربرد فقه در زندگی روزمره را فراهم آورده است شیخ صدوق، با تدوین احادیث معتبر و توسعه فقه شیعه، جایگاه برجسته ای در تاریخ علمای اسلامی دارد. آثار او به ویژه «من لا یحضره الفقیه» همچنان مرجع فقهای شیعه و پژوهشگران دینی است و نشان دهنده رسالت علمی و دینی او در خدمت به جامعه اسلامی می باشد.
