مراجع عظام و جایگاه علمی شیخ المحدثین حضرت شیخ صدوق در نزد تمامی مراجع و فقهای شیعه از جایگاه بسیار رفیع و ممتازی برخوردار است. او یکی از «سه محمد» (محمد بن یعقوب کلینی، محمد بن علی بن بابویه و محمد بن حسن طوسی) است که کتب اربعه (اصلیترین منابع روایی شیعه) را تألیف کردهاند. علامه حلی در کتاب «خلاصة الاقوال» که یکی از مهمترین کتابهای رجال شیعه است، شیخ صدوق را با القاب بسیار بلندی یاد میکند: «کان جلیلاً من فقهائنا، ثقةً، جلیلاً، حافظاً للأحادیث، بصیراً بالرجال، ناقداً للأخبار» (او فقیهی بسیار بزرگ، ثقه، جلیلالقدر، حافظ احادیث، بصیر در علم رجال و ناقدِ خبر بود). شهید اول در «ذکری الشیعه» و دیگر آثار خود، از صدوق به عنوان یکی از ارکان فقه یاد میکند. آیت اله میرزای نایینی معتقد بود که شیخ صدوق در زمره کسانی است که «وثوقِ صدوری» (اطمینان به صدور روایت از معصوم) برایش حاصل میشد. او جایگاه صدوق را به عنوان «مرزبانِ میراثِ حدیثیِ قم» بسیار رفیع میدانست. نایینی از فتاوای شیخ صدوق به عنوان «قرینهی مهم» برای اثباتِ شهرتِ روایی استفاده میکرد. او به شاگردانش میآموخت که برای فهم میزان اعتمادِ اصحاب ائمه به یک روایت، باید به فتاوایِ امثال صدوق نگریست. مرحوم آیت اله غروی کمپانی با وجودِ تسلطِ عمیق بر مباحث عقلی، برای «نقلِ خالص» (آنگونه که صدوق انجام میداد) احترامِ فوقالعادهای قائل بود. او در کتاب «نهایة الدرایة»، در مقامِ نقد و بررسیِ مبانیِ رجالی، شیخ صدوق را در صدرِ محدثینِ معتمد قرار میداد. مرحوم شیخ مرتضی انصاری در کتاب «فرائد الاصول» (رسائل) و «مکاسب»، وقتی به بررسی مبانی استنباط میپردازد، بارها از شیخ صدوق نام میبرد. شیخ انصاری برای شیخ صدوق جایگاهی فراتر از یک ناقل حدیث قائل است و او را «فقیه عمیق» میداند. مرحوم آیتالله العظمی شیخ عبدالکریم حائری به دلیلِ اینکه بنیانگذار حوزه علمیه قم در عصر جدید بود، به شیخ صدوق نگاهی «هویتی» داشت. ایشان شیخ صدوق را «پدر معنوی مکتب قم» میدانست. آیتالله حائری معتقد بود که فقاهت در قم ریشه در تلاشهای شیخ صدوق دارد. ایشان شیخ صدوق را الگوی «فقاهتِ بیآلایش» میدانست. مرحوم حضرت امام خمینی در آثار مختلف خود، بهویژه در «کتاب الطهارة» و دروس اخلاق و عرفان، با احترام بسیار عمیقی از شیخ صدوق یاد میکند. ایشان در کتاب «شئون و اختیارات ولی فقیه» و مباحث رجالی، از شیخ صدوق با القابی همچون «عالم جلیلالقدر» و «رکن من ارکان الشریعه» یاد میکند. در کتاب «معجم رجال الحدیث»، آیتالله خویی جایگاه رجالی شیخ صدوق را «اعلی درجات وثاقت» میداند. ایشان تأکید دارد که شیخ صدوق نه تنها یک راوی، بلکه یک «مُنظِّر» (تئوریپرداز) فقهی است. آیت اله العظمی مرعشی نجفی، شیخ صدوق را «فقیه المحدثین» میخواند. او شیخ صدوق را شخصیتی میدانست که فراتر از یک فقیه، یک «مصلحِ مذهبی» بود که با جمعآوریِ احادیث در من لایحضره الفقیه، تشیع را از بحران فراموشی روایات نجات داد. قائد شهید حضرت آیت اله خامنه ای در سخنرانیهای علمی خود در درس خارج، بارها از شیخ صدوق به عنوان یکی از پایههای اصلی فقه شیعه یاد کردهاند. ایشان ضمن تأکید بر جایگاه علمی والای او، روشِ «من لایحضره الفقیه» را الگوی خوبی برای فقهای سادهنویس میدانند و همواره از او با تعابیری نظیر «فقیه بزرگ» و «رئیس محدثین» یاد میکنند. آیتالله وحید خراسانی معتقدند که شیخ صدوق به دلیل احاطه بینظیر بر روایات (بهگونهای که صدها هزار حدیث را در ذهن داشته)، در استنباط احکام، نگاهی بسیار نزدیک به مقصودِ معصومان (ع) داشته است. آیت الله سبحانی که در زمینه تاریخ و رجال تخصص دارند، شیخ صدوق را «شیخالطائفه اول» میدانند.
