ماه شعبان از جمله ماه هاى بسيار پرفضيلت است، و از تعبيرات بعضى از روايات برمی آيد كه ماه شعبان «ماه پيامبر صلّی الله علیه وآله وسلّم» نامیده شده است.از این رو این ماه معظم، ماه نبوت است. ماه شعبان يكى از عزيزترين ماه هاى اسلامى و يادآور خاطره هاى بزرگ است؛زیرا میلاد چهار امام معصوم علیهم السلام در این ماه واقع شد که ميلاد مبارک سالار شهيدان كربلا، امام حسين عليه السلام (در سوم ماه شعبان)، ولادت حضرت اباالفضل العباس عليه السلام در چهارم شعبان، هم چنین ولادت امام زين العابدين على بن الحسين عليهما السلام در پنجم ماه شعبان، و در نهایت نیمه شعبان ميلاد مسعود منجى عالم بشريت، حضرت حجة بن الحسن امام زمان عجّل الله تعالى فرجه الشريف، فضاى اين ماه را به بوى ولايت عطرآگين ساخته است. در فضيلت اين ماه، همين بس كه ماه پيامبر اكرم صلّى الله عليه وآله وسلّم ناميده شده و هنگامى كه آن حضرت هلال ماه را مشاهده می كرد، دستور می داد، كسى در سراسر مدينه ندا دهد كه: اى مردم! اين ماه، ماه من است، خدا رحمت كند كسى كه مرا بر ماه من يارى دهد، يعنى آن را روزه بدارد! مرحوم محدث قمى، حديثى را از تفسير امام حسن عسكرى عليه السلام در فضيلت روز اول ماه شعبان نقل فرموده كه در واقع مربوط به تمام ماه شعبان است، اين حديث بسيار پرمعنا و در عين حال بسيار مفصل است لیکن خلاصه حديث چنين است: امير مؤمنان على عليه السلام روز اول ماه شعبان، گروهى را مشاهده كرد كه در مسجد نشسته اند و سخنان بيهوده و ناآگاهانه، درباره قضا و قدر می گويند و صداى جار و جنجالشان فضا را پر كرده؛ فرمود: اينگونه سخنان را رها كنيد! امروز روز اول ماه شعبان است، و از اين نظر شعبان ناميده شده، كه مركز شعبه ها و شاخه هاى خيرات و نيكى هاست، شعبه هاى خيرات نماز، روزه، زكات، امر به معروف و نهى از منكر و نيكى به پدر و مادر و همسايگان و صدقه به نيازمندان و اصلاح در ميان مردم و مانند آن است. امام علی عليه السلام در فضیلت ماه شعبان به ویژه روز اول آن ماه مبارک، به حديثى از رسول اكرم صلّى الله عليه وآله وسلّم اشاره كرد كه خلاصه اش چنين است: پيامبر صلّى الله عليه وآله وسلّم فرمود: روز اول ماه شعبان كه می شود، خداوند امر می كند درهاى بهشت باز شود و دستور می دهد به درخت «طوبى» كه شاخه هايش را به مردم دنيا نزديک كند، و منادى از سوى پروردگار صدا می زند كه اين شاخه هاى درخت «طوبى» در دسترس شماست، به آنها بیاويزيد كه شما را به سوى بهشت می برد. سپس افزود: به خدايى كه مرا به رسالت برگزيده سوگند! كه هر كس در اين روز به سراغ يكى از كارهاى خير برود، به يكى از شاخه هاى درخت «طوبى» درآويخته و او را به سوى بهشت می كشاند. سپس آن حضرت، نمونه هايى از اسباب چنگ زدن به شاخه هاى درخت «طوبى» را برشمرد و فرمود: هر كس (علاوه بر نمازهاى واجب) در اين روز، نماز مستحبى بخواند، يا روزه بگيرد، يا بین پدر و مادر و فرزند، يا خويشاوندان، يا همسايگان، صلح و صفا ايجاد كند، به يكى از شاخه هاى درخت «طوبى» درآويخته است!. همچنين كسى كه بدهى خود را به مردم ادا كند، يتيمى را كفالت نمايد يا سبک مغزى را از تعرض به آبرو و ناموس مردم بازدارد، و كسى كه قرآن بخواند؛ يا شكر نعمت هاى او را بجا آورد، بيمارى را عيادت كند؛ به پدر و مادر نيكى نمايد؛ مؤمنى را تشييع جنازه كند و يا هر كار خير ديگرى انجام دهد؛ به يكى از شاخه هاى درخت «طوبى» آويخته است.
