مکتب کلامی قم از مکاتب کلامی امامیه که مبتنی بر حدیثگرایی بود و در قرن سوم هجری قمری و چهارم قمری در قم رواج داشت. روش حدیثگرایی را تفاوت اصلی مکتب قم با دیگر مکاتب کلامی دانستهاند. با اینکه گرایش اصلی این مکتب، نقل روایات و تبیین آنها بود، اما از آنجا که به تنظیم و چینش روایات اعتقادی براساس مسائل کلامی پرداخت، به مکتب کلامی قم مشهور شد نقشآفرینی علی بن عبدالله وراق رازی در شکلگیری مکتوبات حدیثی شیخ صدوق مطالعه درباره محدثان هر بوم حدیثی و شناسایی گرایشهای فکری ایشان و میزان فعالیت آنان در دوران گذشته امرمهمی است. “علی بن عبدالله وراق” یکی از محدثان بوم ری در میان دانایان بوم ری چهره ای کمتر شناخته شده اما پرکار و موجه است. وی ازمشایخ شیخ صدوق است که صدوق برای او طلب رحمت می کند ،مامقانی می گوید : وی باید از شیعیان پاکی باشد که از توثیق، مستغنی اند. او افزون بر اشتغال به حرفه استنساخ کتب حدیثی، از دانش حدیث شیعی بهره برده است. او با بهره مندی از استادان برجستهای همچون سعد بن عبدالله اشعری قمی و علی بن ابراهیم قمی، فضایی متفاوت از حوزه حدیثی قم را در بوم ری به نمایش گذاشت. وی در دانش های مختلفی همچون کلام، تفسیر قرآن آشنایی خاصی داشته است. صدوق در مشافهه حضوری و ملاقات مستقیم با او روایاتی را متفرداً از حوزه حدیثی کوفه و قم به ری به واسطه او منتقل نمود . تنها به واسطه صدوق است که این اندوختهها به جوامع روایی شیعی راه پیدا کرده است. همچنین وراق در انتقال احادیث کوفیان و قمیان به ری نقش مهمی ایفا کرده است. بومی که بازتاب روشنی از جریانات کوفی قمی بوده که تشکیل دهنده شخصیت حدیثی و مکتوبات ابن بابویه اند.





